Агъырлыкъкъа -даянгъан керамика, юксек къаттылыкъ, агъырувы ве коррозиягъа къаршы турув имтиязларынен, магъаз, электрик энергиясы, металлургия ве химия санайы киби чешит санайы сааларында пишкин ве типик къулланув алларына маликтир. Олар тек донатмаларнынъ къолай кийильмесининъ агъры нокътасыны чезмейлер, амма муэссисенинъ эксплуатация ве хызмет косьтерюв масрафларыны да сезилерли дереджеде эксильтелер. Ашагъыда санайы боюнджа конкрет аллар берильген:
1. Дагъ санайы .
Руда ташув ёлакъларыны янъыдан къурмакъ .: Буюк ачыкъ-шахтанынъ руда ташыйыджы ёлакълары башта маден материалларындан япылгъан эди. Руданынъ кескин четлери ве кучьлю тесири себебинден оларны эр 3 айдан бир денъиштирмек керек эди. Юксек-темизликтеки глинозёмдан япылгъан буюк къалын плиткаларнен ёлакъларны янъыдан къургъан сонъ, оларнынъ ультра-юксек къаттылыгъы руданынъ урулмасына ве кесюв агъырувына семерели къаршы турып, хызмет муддетини 1 йылдан зияде узатты. Донатмаларны бакъув сыкълыгъы чокъ эксильди, руда чыкъарувнынъ токътамайып чыкъарылмасына кефалет берильди.
Къолтукъларны ташыйджакъ донатмаларны къорчалав .: Шахта къалдыкъларында юксек-къаттылыкъ парчачыкълары бар ве олар коррозиягъа къаршыдыр. Адеттеки маден къалдыкълары насослары ве бору ёллары зараргъа сонъ дередже мейильлидирлер, эм де материалларнынъ акъып кетмеси хавфы бар, бу исе этраф муитни кирлете. Бир шахта къалдыкълар насослары ве ташув бору ёллары япмакъ ичюн кремний карбид керамикасыны сечип алды. Кремний карбидининъ юксек агъырувы ве химиявий тургъунлыгъы донатмагъа тек парчачыкъларнынъ ювулувыны дегиль де, коррозиягъа да къаршы турмагъа имкян берди. Бору ёллары ве насос корпусларыны денъиштирюв деври 6 айдан 3 йылдан зиядеге узатылды, ташувнынъ семерелилиги де сезилерли дереджеде юксельди.
2. Электрик энергиясы санайы .
Иссилик электрик станцияларында комюр ташув системаларыны къорчалав .: Иссилик электрик станциясынынъ комюр ташыйджакъ бору ёллары ве ёлакълары чокъ вакъыт девамында комюр блокларынен ювулды, оларда сыкъ-сыкъ эскирюв ве акъызма проблемалары пейда олды, айда 2-3 кере токътав хызметини талап эттилер. Сонъра бу компонентлернинъ ички диварларына глинозём керамика линейкаларыны къойгъан сонъ, комюр акъымы ташув вакътында агъырувынынъ микъдары чокъ эксильди, материалларнынъ акъмасы ве тыкъылув проблемалары эсас оларакъ ёкъ этильди, донатмаларны бакъув сыкълыгъы черикте бир кереге эндирильди. Электростанциянынъ эксплуатациясы ве хызметининъ фияты 40% эксильди, айны вакъытта комюр ташув системасынынъ тургъун чалышмасы кефалет этильди.
Котелнинъ дым чыкъарув ёлларыны юксек-араретке къаршы агъырувы къаршылыгъы: Электростанцияларнынъ котёл дым чыкъарувларындаки юксек-араретли копек кульнинъ акъымы юксек олып, дым чыкъарувларнынъ ички диварларына пек агъырувы кетире, юксек-араретли муит исе маден компонентлерининъ эскирмесини даа да арттыра. Дым чыкъарув ёлларынынъ ички диварларыны глинозём керамик линейкаларынен янъыдан къургъан сонъ, керамик материаллар юксек-араретли муитлерде тургъун чалышувны сакълайлар, бу исе тек учуджы кульнинъ ювулувына къаршы турып къалмай, эм де сыджакъ джоюлувыны эксильте, дым чыкъарув ёлларынынъ хызмет муддетини 2 йылдан 5 йылдан зиядеге узата.
3. Металлургия санайы .
Юксек-араретли прокат дегирменлеринде керамик иш рулонларыны къулланув: Алюминий боруларны кьайнатып ве прокатлав сценарийи (800-1000 градус , 500МПа) аньаневий вольфрам челик рулонлары юксек араретлерде пластик деформациягъа мейильлидир, токътамайып чалышкъан сонъ диаметри 0,3мм сапма ола, оларны сыкъ-сыкъ денъиштирмек ве ерлештирмек керек. Кремний нитридли керамик иш рулонларына кечкен сонъ, 1200 саат токътамайып чалышкъан сонъ, диаметрнинъ сапмасы даа 5мкм-ден эксик эди. Титан иритильген ультра-индже плиталарны (къалынлыгъы 0,1 мм) дёггенде, керамик рулонлар плита къалынлыгъына ±0,5 мкм сынъырда даянувны идаре эте эдилер, бу исе аэромотор лезетлерининъ чыкъыш дереджесини 99,9%-ке къадар арттырмагъа догърудан-догъру ярдым эте эди.
Домна фурнынынъ тышкъы къатламларыны къорчалав .: Демир-челик заводынынъ домна фурнынынъ астлыкълары юксек-араретли ириген демир ве шлакнен узун вакъыт девамында эрозиягъа огърай ве ювула. Адеттеки откъа чыдамлы материаллар йылына бир кере буюк бакъувны талап этелер, бу исе истисалнынъ илерилевине тесир эте. Домна фурнынынъ астындаки материал оларакъ глинозём керамикасыны къуллангъан сонъ, онынъ юксек ириюв нокътасы ве юксек-арареттеки тургъунлыгъы узун-муддетли юксек-араретте пиширювге даянып ола, айны вакъытта фурунда материалларнынъ ювулмасына даянып ола. О, тек фурун астындаки хызмет муддетини 3 йылдан зияде узатмады, амма иссилик джоюлувыны эксильтти ве домна фурнынынъ энергиядан файдаланув семерелилигини юксельтти.
4. Химия санайы .
Хлорид экшилигини ташыйджакъ бору ёлларыны янъыдан къурмакъ .: Химия муэссисесининъ хлорид кислотасыны ташыйджакъ бору ёллары башта коррозиягъа-даянгъан маден материалларындан япылгъан эди. Хлорид кислотанынъ кучьлю коррозиясы ве акъынты вакътында ювув тесири себебинден бору ёлларыны эр 6 айдан бир денъиштирмек керек эди, акъызма хавфы да бар эди. Кремний карбидли керамик бору ёлларынен денъиштирильген сонъ, керамик материаллар сонъ дередже къавий химиявий тургъунлыкъкъа маликлер, олар хлорид кислотанынъ узун-муддетли эрозиясына даянып, материалларнынъ ювулмасына къаршы туралар. Бору ёлларыны денъиштирюв деври 3 йылдан зияде узатылды, бу исе бору ёлларынынъ зарарланувы себебинден истисалнынъ токътатылмасы хавфыны чокъ эксильтти.
Реакторларда къарыштырув компонентлерини къорчалав .: Химик муэссисенинъ экшилик-негизли реакторларында къарыштырув компонентлери кучьлю коррозиялы муитнинъ эрозиясына ве къарыштырув вакътында механик кергинликке даянмакъ кереклер, аньаневий маден компонентлери исе коррозиягъа ве зарарланувгъа мейильлидирлер. Къарыштырув компонентлерини цирконий керамик материалларына денъиштирген сонъ, цирконийнинъ юксек сынув къаттылыгъы ве химиявий тургъунлыгъы оларгъа кучьлю коррозия муитлеринде механик агъырлыкъны тургъун шекильде кечирмеге имкян бере. Компонентлерни денъиштирюв деври 3 айдан 2 йылгъадже узатылды, маден коррозиясы себебинден махсулатнынъ кирленювинден де къачынылды.
5. Цемент ве къуруджылыкъ материаллары санайы .
Цемент вертикаль дегирмен системаларынынъ агъырувы къаршылыгъыны янъыдан къурув: Цемент заводындаки чигильдек ун вертикаль дегирменлерининъ ем ёлакълары ве таснифледжилернинъ ёлбашчы лопастлары киби компонентлер лимет парчачыкълары киби материалларнен токътамайып ювулды, ильки маден компонентлери исе 4-6 ай къулланылгъан сонъ пек эскирдилер. Бу къысымларгъа глинозём керамика линейкалары япыштырылгъан сонъ, компонентлернинъ агъырувы чокъ юксельди, хызмет муддети исе 2 йылдан зияде узатылды; айны вакъытта, айланув вентиляторларынынъ копчеклерине керамик линейкалар къоюлгъан сонъ, вентиляторларнынъ чалышув тургъунлыгъы сезилерли дереджеде юксельди, бакъувнынъ фияты исе 50% эксильди.
Клинкер ташыйджакъ бору ёлларыны къорчалав .: Цемент клинкерининъ арарети ве къаттылыгъы юксектир, шунынъ ичюн ташув борулары ве тирсеклер сонъ дередже тез эскире. Адеттеки маден бору ёлларыны глинозем керамика композит бору ёлларынен денъиштирген сонъ, бору ёллары юксек-араретли клинкернинъ ювулмасына даянып ола, ве тахминен 1 йыллыкъ ильк денъиштирюв деври 4 йылгъадже узатылды. Бундан да гъайры, клинкернинъ акъмасы хавфы эксильди, бу исе цемент чыкъарув джерьянынынъ токътамайып чалышмасыны темин этти.
