Сонъки йылларда санайы истисал ве тыш тиджарет талабынынъ токътамайып осьмесинен, композит астлыкъ озь мукеммель чалышкъан ве кениш къулланув сценарийлери себебинден бир чокъ сааларда яваш-яваш муим маддий сечимге чевирильди. Композит астлыкъ – бу, адет узьре, маден, керамик, резина я да башкъа полимер материаллардан ибарет олгъан чешит материалларны бирлештирмекнен пейда олгъан композит материалдыр, бу исе муреккеп иш шараитлеринде къулланув талапларыны ерине кетирмек ичюн бир къач материалнынъ имтиязларыны бирлештирмекни макъсат эте.
Композит астлыкънынъ эсас технологиясы материалларны сечип алувда ве композит джерьянынынъ оптимизациясындадыр. Умумий композит усулларгъа патлавлы кьайнакь, дёгюльген композит, сыджакъ басмалы композит ве япыштырыджы композит кире. Оларнынъ арасында патлавлы кьайнакь маден композит астлыкъларынынъ истисалында кениш къулланыла, чюнки онынъ юксек эффективлиги ве къаттылыгъы бар; рулонлы композит исе буюк- ольчюли истисал ичюн келише ве даа бир тюрлю композит эффектке ирише биле. Бундан гъайры, сыджакъ басмалы композит ве япыштырыджы композит, белли бир сааларнынъ ихтияджларыны къаршыламакъ ичюн, -металлы я да енгиль композит сызыкъларнынъ мейдангъа келювинде чокъча къулланыла.
Эджнебий тиджарет саасында композит линияларгъа базар талабы осьмеге девам эте. Окъувгъа къаршы турувда, коррозиягъа къаршы турувда, урулмагъа къаршы турувда ве иляхре мукеммель чалышкъанындан, композит сызыкълар магъаз машиналарында, металлургик донатмаларда, геми къуруджылыгъы, химия донатмаларында ве дигер сааларда кенъ къулланыла. Хусусан, «Къушакъ ве ёл» тешеббюсининъ импульси алтында халкъара базарда Къытайда япылгъан муреккеп астар махсулатларынынъ ракъиплиги токътамайып къуветленди, ве экспортнынъ колеми йыл-йылдан арта.
Шуны къайд этмек керек ки, муреккеп астлыкънынъ чалышувы тек материалнынъ озюне дегиль де, онынъ ишлев технологиясына да багълыдыр. Композит еткизиджилерни сечип алгъанда, тыш тиджарет ишханелери озь техникий къуветине, истисал джерьяны ве кейфиетни идаре этмек системасына дикъкъат айырмакъ кереклер. Айны вакъытта, этраф муитни къорчалав талаплары яхшылашып, композит линияларнынъ гъайрыдан ишлетильмеси ве тургъунлыгъы тыш тиджарет базарында да муим фикирлерге чевирильди.
Келеджекте янъы маддий технологияларнынъ токътамайып чыкъкъан сонъ, композит сызыкъларнынъ чалышувы даа да яхшылаштырыладжакъ, ве къулланма мейданчыгъы даа кениш оладжакъ. Эджнебий тиджарет ишханелери ичюн, муреккеп линияларнынъ техникий инкишаф тенденциясына уйып, теминат зынджырыны идаре этмекни оптималлаштырмакъ халкъара базарда даа эйи ракъиплик позициясыны ишгъаль этмеге ярдым этеджек.
